· główna · wydarzenia · bip · galerie · rada · urząd · miasto · sport · turystyka · praca ·
   Sobota, 13 marca 2010.    Imieniny: Krystyny, Bożeny,  72 dzień roku. Słońce: wschód słońca 06:13 zachód słońca 17:47


Jezioro Gałęźne

Powierzchnia: 8,933 ha,
Jezioro o wodach: zamkniętych, bezodpływowych,
Własność: Gmina Miejska Kościerzyna,
Zarządca: Urząd Miasta Kościerzyna,
Dzierżawa jeziora: Polski Związek Wędkarski Zarząd Okręgu w Gdańsku,
Bezpośredni opiekun jeziora: Koło PZW "COSTERINA" w Kościerzynie


Jezioro Gałęźne
Kościerzyna leży na 54° 08 szerokości geograficznej północnej i 17° 58 długości geograficznej wschodniej, w odległości ť 60 km od Bałtyku, na południowy zachód od Gdańska, w przepięknej krainie zwanej Pojezierzem Kaszubskim.

Liczne rzeki, jeziora, stawy, oczka wodne, wzgórza i lasy charakteryzują krajobraz miasta i okolic. Geograficznie Kościerzyna ma postać silnie pofalowanej wysoczyzny morenowej (ť 190 m n.p.m.) z zagłębieniami jezior: Gałęźne, Kapliczne i Wierzysko.

Jezioro Gałęźne jest najbardziej na północ wysuniętą cześcią szlaku spacerowo-wypoczynkowego w Kościerzynie. Na malowniczo położonym pośród wzniesień jeziorem urządzono kąpielisko miejskie, które szczególnie w okresie letnim jest odwiedzane przez mieszkańców miasta jak i licznych turystów. Tu corocznie odbywają się barwne kościerskie sobótki, chociaż ów nadjeziorny zakątek ma z przeszłości raczej ponurą sławę. Nazwa jeziora pochodzi bowiem od gałęzi w znaczeniu szubienica. Zgodnie z tradycją ludową nad tym jeziorem wieszano uwodzicieli nieletnich (I, Trojanowska 1985, Ewdard Breza w art. p.t. Mowa mieszkańców Kościerzyny dziś i dawniej, Pomerania 7/8).

Informacje poniższe zaczerpnięte zostały z pisma:Burmistrza Miasta Kościerzyna z dnia 26.07.1994r.Do Urzędu wojewódzkiego w Gdańsku. (wg opracowania dr Jerzego Knyby)

......... Jezioro "Gałęźne" jest od stuleci związane z miastem Kościerzyna jako jego integralna część terytorialna. Po raz pierwszy jezioro to jest wzmiankowane w dokumencie lokacyjnym miasta Kościerzyny pochodzącym z końca XIV wieku. Późniejsze dokumenty związane z gospodarką i topografią miasta ujmują to jezioro w obrębie posiadłości należących do miasta i stanowiących jego własność. Potwierdzają to plany Kościerzyny zawarte w XVII-wiecznym opisie planów miast pomorskich opracowanych przez Goldbecka "Topofraphie der prenssischen Städte", jak i potem wielokrotnie sporządzane plany miasta od końca XVIII wieku do chwili obecnej (patrz plan Kościerzyny z jej posiadłościami pochodzący z 1787r. Znajdujący się w zbiorze muzealnym w Kościerzynie).W czasie reformy administracyjnej Prus w latach 1818/1819 sporządzono dokładny opis posiadłości Kościerzyny z którego wynika, że jezioro to wchodzi w obręb posiadłości miasta, co również potwierdza się w innych licznych dokumentach.

Jezioro Gałęźne ze względu na swą bliskość od centrum miasta, czystą wodę o korzystne południowe położenie brzegów plaży stało się od ponad stu lat głównym miejscem wypoczynku dla mieszkańców Kościerzyny. Dlatego nad jego brzegami już w XIX wieku urządzano kąpielisko miejskie. Jak wykazują kroniki i opracowania o szkołach kościerskich, jezioro to służyło już od połowy XIX wieku szkołom jako akwen do nauki pływania i uprawiania sportów wodnych. ........

Bronisława Niedzielska w książeczce "Kłaniam Ci się Kościerzyno" pisze:

............. Jezioro Gałęźne, otoczone łąkami, położone dość blisko miasta, przyciągało ludzi czystą wodą i drewnianym pomostem, z którego co śmielsi pływacy skakali do wody.

Jak tylko sięgam pamięcią, zawsze na jeziorze Gałęźnym dzieci uczyły się pływać, a prawdziwe umiejętności dobrego pływaka określało się tak: "on czy ona potrafi tyle a tyle razy przepłynąć Gałęźne w obie strony". I to już było coś. Otaczające jezioro łąki, schodzące nisko do wody, były doskonałym miejscem do plażowania, dlatego też w słoneczne letnie dni pełne były odpoczywających i kąpiących się ludzi. .......

Natomiast Pani Ossowska Pałasz w książeczce "Moja Kościerzyna" tak wspomina lata minione nad jeziorem:

.......... Dwóch synów Bączyńskich dzierżawiło przez lata tzw. Badebudę przy jeziorze Gałęźnym - Galgensee. Była ta drewniana buda ustawiona nad samym jeziorem, częściowo w wodzie, częściowo na brzegu, z drewnianymi gankami, z balustradą i trampoliną. Wewnątrz były dwie duże przechowalnie, ciemne z małym okienkiem, na stojącym dookoła ścian ławkach zostawiało się swoje odzienie i obuwie, naturalnie z kilkugroszową opłatą.

............ Dziewczyny kąpały się w godzinach 14-tej do 16-tej, chłopcy od 16-tej do 18-tej. O wspólnej kąpieli w tamtych czasach nie było mowy. podczas kąpieli dziewcząt chłopcy stali na pomostach i przyglądali się nam, po czym role się odwracały. O szóstej wieczór ogłaszano koniec kąpieli. Nauka pływania polegała na zanurzeniu delikwentki opasanej liną pod pachami w głębokiej wodzie. Drugi koniec liny trzymał na pomoście Paweł Bączyński. Trzęsących ze strachu amatorów pływania instruowano głośnymi rozkazami Tak mnie też nauczono pływania............

Z informacji zaczerpniętej z opowiadań mojego dziadka Bernarda Grabowskiego, zapalonego wędkarza, w jeziorze tym można było łapać raki i łowić takie gatunki ryb jak: karp, lin, sandacz, szczupak, węgorz czy popularna płoć i okonek.

Z pracy magisterskiej p.t. "Zieleń Miejska Kościerzyny" napisanej w Zakładzie Botaniki i Mikrobiologii Instytutu Biologii i Ochrony Środowiska, Wyższej Szkoły Pedagogicznej w Słupsku przez Panią Katarzynę Szmyt dowiadujemy się o zieleni nad jeziorem Gałęźnym.

Wokół jeziora rosną rodzime gatunki drzew i krzewów tworząc piękny zieleniec jako oprawę malowniczo położonego akwenu.

...........Od strony południowej zieleńca, tuż przy wejściu rośnie dziewięć jarząbów pospolitych (sorbulas aucuparia L.), których małe ceglastoczerwone owoce są już w okresie sierpnia dużą ozdobą.

Wschodnia część zieleńca, położona na terenie o dość zróżnicowanym ukształtowaniu, należy do najbardziej zadrzewionych. Nad brzegiem jeziora rosną charakterystyczne dla naszego krajobrazu olsze czarne (alnus glutinosa Gaertn.)

Powyżej ścieżki na skarpie występują liczne drzewa sosny pospolitej (pinus silvestris L.), buka pospolitego (fagus silvatica L.), kilka okazów wierzby iwy (salix caprea L.) oraz jeden okaz dębu bezszypułkowego (quercus petraea Liebl.), a w podszycie bez czarny (sambucus nigra L.).

W północnej części zieleńca, na tle pól uprawnych rosną olsze czarne, które otaczają w pojedynczym rzędzie jezioro w kierunku północno zachodnim.

W zachodniej części zieleńca dominującymi gatunkami oprócz olszy czarnej są: topola osika (poulus tremula L.) i olsza szara (alna incana Moench). W tej części zieleńca rośnie na cyplu nad samym jeziorem okaz wierzby białej (saliź alba L.) o obwodzie pnia 286 cm.

Źródło: Jerzy Łudzik
 · główna · wydarzenia · bip · galerie · rada · urząd · miasto · sport · turystyka · praca ·